Astım ile ilgili dogru bilinen ’10 yanlış’ hastalığın tedavisini engelliyor

Kronik bir hastalık olan astım, her yaştan bireyi etkileyebiliyor. Genetik ve çevresel faktörlerin ortaya çıkmasında tesirli olduğu astım hastalığının uygun tedavilerle kesinlikle denetim altında tutulması gerekiyor. Hayat kalitesinin önemli oranda düşmesine neden olan astımın ciddiye alınmaması ise hastalığın tedavisini olumsuz tarafta etkiliyor.

Yalnızca kuru öksürük de astım belirtisi olabilir

Bronşların yani hava yollarının mikrobik olmayan iltihabi durumu olan astım hastalığında şikayetler bazen çok şiddetli, bazen de çok az olabilir. Astım hastalığının seyrinde dalgalanmalar olması değerli bir özellik olarak karşımıza çıkmaktadır. Çoklukla öksürük, nefes darlığı, hırıltılı teneffüs, göğüste baskı hissi üzere belirtiler gösteren astım hastalığında, vakit zaman yalnızca kuru öksürük de görülebilmektedir. Yani belirtilerin hepsinin bir ortada olması gerekmemektedir. Bu belirtilerin tekrarlayıcı nitelikte olması, tetikleyicilerle karşılaşıldığında meydana gelmesi, gece bilhassa sabaha karşı uyandırması ve bizatihi yahut ilaç alındığında düzelmesi astım hastalığını akla getirmektedir.

Toplumda yaygın olarak görülen hastalıklardan biri olan astım ile ilgili gerçek bilinen yanlışlar, bir yandan uygulanması gereken tedavinin aksamasına neden olurken, öteki yandan da hastaların iş, okul ve toplumsal yaşantılarını olumsuz olarak etkilemektedir. Halk ortasında astım hastalığı ile ilgili gerçek bilinen yanlışlar şu haldedir:

“Astım yalnızca çocukluk çağında görülür: Yanlışsız bilinen yanlışlardan bir tanesi astımın güya yalnızca çocukluk çağında görüldüğü ve bir daha ortaya çıkmayacağıdır. Astım çocukluk, süt çocukluğu, okul çağı, ortaokul, lise, üniversite, genç erişkin, orta yaş, ileri yaş hatta geriatrik yaşta bile ortaya çıkabilen ve tekrarlayabilen kronik bir hastalıktır.

“Her astım, alerjik astımdır”: Alerji ve astım birbiriyle en çok karıştırılan rahatsızlıklardır. Alerji dışarıda bedenimize ilişkin olmayan bir ekip unsurlara karış oluşturduğumuz bağışıklık karşılığıdır. Astım hastalarının yalnızca bir kısmı alerjiktir. Alerjik olmayan astım da bulunmaktadır. Çocukluk çağı astımlılarının 4/3’ü alerjik astım olmaktadır. Yaş ilerledikçe alerjik astım oranı yarı yarıya düşmektedir. Öte yandan, birey obezse ve sigara içiyorsa bu kadar net ayrım yapılamayabilir.

“Astım hastalığı bulaşıcıdır”: Astım bulaşıcı bir hastalık değildir, mikrobik olmayan iltihabi bir durumdur. Astım yalnızca bireyin kendisine tesir etmektedir.

“Astım hastalığına çevresel faktörler neden olur”: Astım, genetik özelliği de olan bir hastalıktır. Ailede astım varlığı çocuklarda astım olma ihtimalini artırır. Yani ebeveynlerden birinde varsa, çocuklarda da yüzde 30-35 astım görülebilir. Her iki ebeveynde birden astım varsa, çocuklarında bu oran yüzde 70’e çıkar. Astım hastalarında genetik olan yatkınlık, çevresel faktörlerin tesiriyle gelişir.

“Astım hastaları spor yapamaz”: Astım hastaları spor yapabilir. Hatta astım hastalarının spor yapması için teşvik edilmesi gerekir. Zira spor bütün bedensel güzellik ve kaslar için gereklidir. Yalnızca soğuk hava, derin dalma ve paraşüt üzere yüksekten atlama sporları önerilmez. Astım hastası olup çok üst seviye spor başarılarına imza atmış isimler de bu örnekler ortasında yer almaktadır.

“Astım hastaları gebelik periyodunda ilaçlarını kesmelidir”: Astım hastaları gebelik devrinde çabucak ilaçlarını kesme eğilimine girmektedir. Bu istenilen bir durum değildir. Tersine gebelik periyodunda astım ilaçlarının asla bırakılmaması gerekir. İlacın bırakılması astımın kötüleşmesine, nefes alma sıkıntısına, münasebetiyle bebeğe oksijen gitmemesine ve bebekte gelişim geriliği üzere bir kadro anomalilere, erken doğuma, düşük doğum yüküne ve akciğerlerinin gelişmemesi üzere durumlara yol açabilir. Gebelik periyodunda inançla kullanılabilen astım ilaçları bulunmaktadır. Anne adaylarının bu periyotta kesinlikle astım hastalığını takip eden tabipleri ile irtibatta kalmaları gerekmektedir.

“Astım hastaları olağan doğum yapamaz”: Astım hastası olan anne adaylarının kesinlikle sezaryen ile doğum yapmaları gerekmemektedir. Astım hastası olan hamileler olağan doğum yapabilir. Doğumun biçiminin nasıl olacağına, takibi yapan doktor ile birlikte karar verilir.

“Koronavirüs periyodunda astım ilaçları kesilmelidir”: Gebelik periyodunda ilaçlar nasıl kesilmiyorsa, Covid-19 devrinde de astım ilaçlarının katiyetle kesilmemesi gerekiyor. Astım hastaları tedavilerini kesinlikle nizamlı olarak almalıdır.Astım hastalığının koronavirüse yakalanma açısından risk faktörü olmadığı, pandeminin bir yıllık data birikimlerine nazaran bilinmekle birlikte; astımı denetim altında olmayan, ilaçlarını nizamlı almayan astım hastalarının Covid-19 enfeksiyonunu daha ağır geçirme ve ölme riskinin daha yüksek olduğu unutulmamalıdır.

“Kortizon içeren astım ilaçları yan tesir gösterir”: Halk ortasında kortizona karşı bir kaygı bulunmaktadır. Astım tedavisine nefes açıcı denilen sprey yani inhaler aygıtlarla başlanır. Bu aygıtlarla ilaçlar çok küçük dozlarda verilebildiği için bilhassa de kortizon içeren ilaçlar bu yolla kullanılır. Metoduna uygun ve nizamlı kullanımda inhalasyon yoluyla kortizonun kilo aldırma, katarakt yapma, iştahı artırma üzere tesirleri görülmez. Yalnızca adabına uygun kullanılmayan inhaler ilaçlar ses kısıklığı ve ağız içinde pamukçuk oluşumuna neden olabilir.

” Astım ilaçları bağımlılık yapar”: Kronik bir hastalık olduğu için astım hastalarının daima tedavi alması gerekir.Tansiyon hastaları nasıl aldıkları ilaca bağımlı olmuyorsa, astım hastalarının kullandığı ilaçlar da bağımlılık yapmaz.

Kaynak: Bültenler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir